1. Zichten op Sint-Amandsberg
  2. Een blik achter de muren
  3. Finding Common Ground
  4. You gotta have faith
  5. Citéren uit de Wasstraat
  6. Steenweg (hi)stories
  7. 3Dampoort
  8. Sint-Amandsberg doorgrond
  9. Hoge Weg
  10. Geschiedenisprijs
  11. Communicatie

1. Zichten op Sint-Amandsberg

Geeft het drukke tafereel op het schilderij de Negenmeimarkt van Engelbert van Siclers een getrouwe weergave van de achttiende-eeuwse paardenmarkt in Sint-Amandsberg? We zien een komen-en-gaan van mensen van allerlei rangen en standen, presentatie van marktwaren, loslopende varkens en vee, en op de achtergrond de beroemde Gentse skyline. In dit atelier duiken we in de iconografische details van dit fascinerende schilderij. We gaan op zoek naar zichtbare en onzichtbare elementen in het stedelijke landschap vroeger en vandaag. Aan de hand van een speurtocht in de rijke historische beeldcollecties verspreid in verschillende bewaarinstellingen in de stad, reconstrueren we de evolutie in het wijk- en stadsbeeld van Sint-Amandsberg van de zestiende eeuw tot vandaag. De bevindingen van ons onderzoek presenteren we in een tentoonstelling voor de buurt. Heb je een scherp oog voor visuele bronnen en creatief talent? Schrijf je dan nu in!

Team: Fien Piers, Thia Van den Brande, Anne-Laure Van Bruaene, Marc Boone, Frank Cotman, Elisa Bonduel, Tineke Van Gassen, Inge Misschaert

Contact: fien.piers@ugent.be of thia.vandenbrande@ugent.be (studenten), tineke.vangassen@ugent.be (medewerker)

2. Een blik achter de muren

Wat speelt zich af achter de muren van het Groot Begijnhof? De site is goed weggestopt in Sint-Amandsberg, maar zelfs wanneer je de plek weet te vinden, blijft het mysterie groot. Wie waren die begijnen en wat deden ze precies?

Samen ontwikkelen we in dit atelier een app waarmee bezoekers een blik achter de muren kunnen werpen. We stippelen een route uit waarlangs grootjuffrouw Raes (1882-1934) de gebruikers van de app zal rondleiden. We zetten diverse media in om de verborgen geschiedenis van deze plek weer tot leven te wekken. Actrice Karlijn Sileghem kruipt in de huid van grootjuffrouw Raes en zal onze audio-fragmenten inspreken.

Wil je je helemaal thuis voelen in het begijnhof? Heb je een vlotte pen en/of technisch ingesteld? Dan hebben we jou nodig!

Team: Marthe De Groote, Marie Deprez, Jeroen Deploige, Els De Paermentier, Steven Vanderputten, Isabelle Devos, Falco Van der Schueren, Caroline Van Sumere

Contact: marthe.degroote@ugent.be, marie.deprez@ugent.be (studenten) of caroline.vansumere@ugent.be (medewerker)

3. Finding Common Ground

Zin om te fietsen?

Bron: Toerisme Vlaanderen

Ruimte delen in de stad wordt steeds belangrijker. Denk maar aan de populariteit van cohouseprojecten, buurttuinen etc. “Commons” is een populair concept om de toegang tot gedeelde ruimte, grondstoffen, spullen en software te benoemen. Maar wat betekent dat nu concreet? En waar komen ze vandaan?

In ons atelier maken we kennis met hedendaagse projecten in Sint-Amandsberg door in gesprek te gaan met geëngageerde burgers uit de buurt. We zoeken ook naar sporen van gedeelde ruimte in het verleden, zoals het gebruik van gemene gronden en het samenleven van begijnen.

Met de lente in aankomst werken we een inspirerende fietsroute uit. De fietstocht vertrekt vanuit het iconische Groot Begijnhof en leidt ons naar historische gemene gronden, zoals deze waar vandaag het Rozebroekenpark gelegen is. Daarna fietsen we ook verder langs hedendaagse initiatieven zoals het cohouse- en buurttuinproject aan het Bijgaardepark en het School of Commons-project van Timelab…

Fiets je mee?

Team: Mathias Merchouk, Ines Decoodt, Robrecht Declercq, Ishka Desmet, Tijs Lambrecht, Christophe Verbruggen

Contact: ines.decoodt@ugent.be of mathias.merchouk@ugent.be (studenten), robrecht.declercq@ugent.be (medewerker)

4. You Gotta Have Faith

Religieuze ruimtes in Sint-Amandsberg

Soms schuilen er onverwachte plekken achter nietsvermoedende deuren. In de transitwijken Gent-Dampoort en Sint-Amandsberg is dit niet anders. Verschillende culturen noemen deze gemeenten hun thuis en maken er plaats voor hun eigen levensbeschouwingen. Religieuze plaatsen van bijeenkomst vormen sociale ruimten en fungeren als knooppunten binnen een gemeenschap. Levensbeschouwelijke ruimten bevinden zich in steegjes, naast elkaar of achter weinigzeggende gevels. Soms zijn ze zo onopvallend dat buurtbewoners zelfs niet afweten van hun bestaan.

Dit atelier onderzoekt de grillige en diverse ruimtelijke geschiedenis van geloof in Gent-Dampoort en Sint-Amandsberg door in gesprek gaat met de buurtbewoners en de gelovigen. Onze bevindingen delen we mee aan de buurt in de vorm van een (maga)zine. Dit boekje kan je volgens jouw eigen creatieve inzichten ontwerpen. In dit kader volgen we ook een workshop in het Industriemuseum waar we aan de slag gaan met een authentieke drukpers om pagina’s te ontwerpen.

Wie zoeken we? Journalisten, lay-outers, dichters, archiefonderzoekers, tekenaars en fotografen. Wil je mee speuren naar de ruimtelijke aanwezigheid van geloof in rond de Dampoort en in Sint-Amandsberg? Schrijf je dan nu in voor dit atelier!

Team: Laura Vanderhaeghen, Elyse Van Peel, Margo De Koster en Egon Bauwelinck

Contact: laura.vanderhaeghen@ugent.be, elyse.vanpeel@ugent.be (studenten) of egon.bauwelinck@ugent.be (medewerker)

5. Citéren uit de Wasstraat

De Gentse beluiken stralen geschiedenis uit, maar zijn tegelijk hippe en gegeerde buurten. Deze voormalige arbeiderswijken bevinden zich zo op de grens tussen heden en verleden. De stad erkent dit en besteedt veel aandacht aan de bescherming van het historische en charmante karakter van deze woningen. Maar moet die bescherming niet verder gaan dan de woningen alleen? De geschiedenissen die achter deze gevels schuil gaan, krijgen veel minder aandacht. De beluiken zijn nochtans meer dan een specifieke bouwstijl; het zijn wijken die door mensen op verschillende manieren zijn ‘beleefd’.

In ons atelier focussen we daarom op de beleving van de bewoners, vroeger én nu. We kijken hierbij naar een specifiek beluik, dat van de Wasstraat aan de Dampoort. Waarom en hoe heeft dit beluik zich ontwikkeld tot de hedendaagse woonwijk? Korte podcast afleveringen zijn ons middel om deze meerstemmige geschiedenis samen met de bewoners te vertellen.

Voel je je geroepen om ons te helpen? Dan ben je meer dan welkom om ons team te versterken.

Team: Rein Debrulle, Jelle Van den Bossche, Maïté Van Vyve, Antoon Vrints, Julie Van Bogaert, Tina De Gendt, Sven Vrielinck, Koen Aerts

Contact: rein.debrulle@ugent.be, jellvdnb.vandenbossche@ugent.be (studenten) of maite.vanvyve@ugent.be (medewerker)

6. Steenweg (hi)stories

Geschiedenis voor, door en met de straat


Copyright Wannes Nimmegeers

We openen het eerste historisch consultancybureau van Sint-Amandsberg! We stellen onze historische vaardigheden ter beschikking van de inwoners van de Dendermondsesteenweg en experimenteren met een nieuwe vorm van historiografie, geschiedenis à la carte. 

De Dendermondsesteenweg is de superdiverse levensader van Sint-Amandsberg. Op deze invalsweg volgen winkels, bedrijfjes en bewoners elkaar in sneltempo op. Vanaf de jaren 1970 vormen de steenweg en de straten rondom een aankomst- en transitwijk voor nieuwe Gentenaars. Een buurt die constant in beweging is, roept allerlei vragen op over waarom de dingen er zijn zoals ze zijn. 

In onze pop-up history shop stellen buurtbewoners historische vragen over hun steenweg. Via hun blik op de steenweg speuren we naar verborgen geschiedenissen van Sint-Amandsberg en verbinden we microgeschiedenis met sociaal-economische stads- en wereldgeschiedenis. Dat geschiedenis leeft onder de steenwegbewoners, bewijzen de vele vragen die we reeds hebben verzameld. Ook tijdens de week trekken we verder de straat op om gesprekken aan te knopen en vragen te verzamelen. 

We zoeken de antwoorden in allerlei Gentse bronnen en archieven en gaan ermee aan de slag in onze shop. Onze Steenweg (Hi)Stories presenteren we als raam- en vitrineposters langs de Dendermondsesteenweg. Deze ‘straatexpo’ stellen we ook tentoon in het begijnhof op vrijdagnamiddag. 

Wil jij weten wat er leeft op straat en hoe mensen zich laten inspireren door het verleden? Wil je je passie voor geschiedenis delen met de man/vrouw in de straat? Voeg je dan bij Steenweg (Hi)Stories!

Vaardigheden van een historisch consultant: sociaal, vlotte babbel en omgang, gemotiveerd, goede dosis klantvriendelijkheid, zelfstandig… 

Team: Jordi Paridaens, Emile Vandenameele, Bruno De Wever, Fien Danniau, Thérèse de Hemptinne, Linde Nuyts, Tina De Gendt

Vragen en/of interesse? Contacteer ons management:

CEO: jordi.paridaens@ugent.be 
COO: emile.vandenameele@ugent.be
Assistent: fien.danniau@ugent.be

7. 3Dampoort

Het oude Land van Waes Station (Collectie Universiteitsbibliotheek Gent)

Vlakbij het begijnhof van Sint-Amandsberg ligt een van de drukste en meest complexe knooppunten van Gent, de “Dampoort”. Ettelijke verkeersaders, een treinstation,  busperrons, een netwerk van spoorwegen, een kanaal met een ‘zwaaikom’ en een berucht rondpunt: allemaal georiënteerd op een soort trechter in en uit het stadscentrum, waarvan je de hoogste torens in de verte ziet. Het contrast met de rust van het begijnhof kan nauwelijks groter zijn! 

Om te begrijpen hoe dit kluwen tot stand is gekomen, moeten we diep de geschiedenis in. Een middeleeuws abdijdorp, een vroegmoderne dwangburcht, kanalen en dokken uit de Industriële Revolutie(s) en stations en spoorwegen uit de latere 19de eeuw passeren allemaal de revue. Ingrijpende infrastructuurwerken van de jaren 1970 tot vandaag veranderden het uitzicht van de Dampoort opnieuw en wisten voor een deel de resten van die bewogen geschiedenis uit. 

Het atelier 3DAMPOORT onderzoekt hoe de nieuwste technologieën zoals 3D, digitale en geprinte reconstructie, omgevingsscans, augmented & virtual reality kunnen worden ingezet om dit “Verborgen Verleden” terug tot leven te wekken. Verschillende bronnen, methodes, doelen en doelgroepen komen aan bod, van datavisualisatie voor wetenschappelijk onderzoek tot reconstructie voor stadsplanners en publieksgeschiedenis. We focussen in de eerste plaats op verloren Gents spoorwegpatrimonium, de stations Gent-Eecloo en Gent-Waas. Of dacht je dat het tracé en de naam van de Land van Waas-laan toeval waren? Het atelier 3DAMPOORT wordt georganiseerd in samenwerking met experts van de 3D-cel van Stad Gent.

Wil je meer weten over de inzet van nieuwe technologieën voor (publieks)geschiedenis? Zin om een steentje bij te dragen aan de metaverse van het Gents verleden? Dan wil 3DAMPOORT zeker van je horen. Voorafgaande kennis van tekenprogramma’s of programmeertalen is niet noodzakelijk!

Team: Warre Deganck, Stefan Meysman, Mario Matthys, Dirk Van Wittenberghe, Fien Danniau

Contact: warre.deganck@ugent.be (student) of stefan.meysman@ugent.be (medewerker)

8. Sint-Amandsberg doorgrond

Stond er ooit een berg in Sint-Amandsberg? En kleurden de Rozebroeken echt roze? Welke rol speelt het landschap in de ontwikkeling van de stad en op welke manier beïnvloedt de ontluikende stedelijke ruimte het landschap? Met behulp van deze vragen willen de middeleeuwse geschiedenis van Sint-Amandsberg doorgronden.

We duiken in archieven, speuren in oude kaarten en fietsen langs verdwenen grachten. We leren bij over de Sint-Baafsheerlijkheid en maken kennis met historische inzichten uit de geografie, archeologie en toponymie. Zo hopen we het oude Sint-Amandsberg stapsgewijs in kaart te brengen. Wie weet achterhalen we wel de exacte locatie van de verborgen Spitaalpoort….

Ons eindproduct is allesbehalve middeleeuws, maar dompelt je onder in de wereld van de digital humanities. We presenteren de oudste geschiedenis van Sint-Amandsberg op een interactieve kaart. Op GentGemapt.be verzamelen we tekst, beeld en bronnen over opmerkelijke locaties. Zo maken ons werk toegankelijk voor publiek. 

Ben je geïnteresseerd in middeleeuwse geschiedenis, kaarten en toponymie maar wil je ook leren werken met digitale tools? Dan is dit atelier absoluut iets voor jou!

Team: Annamaria Van Ingelgem, Jan Dumolyn, Johan Belaen, Fien Danniau, Hans Blomme, Ewoud Deschepper

Contact: annamaria.vaningelgem@ugent.be (student) of johan.belaen@ugent.be (medewerker)

9. Hoge weg

Hoe maak je de resultaten van historisch en archeologisch onderzoek inzichtelijk voor een breed publiek? Altijd al willen bijdragen aan een informatief plakkaat op een archeologische site? Is het je droom om aan toekomstige scholieren en studenten je kennis door te geven via flitsend lesmateriaal? Dan is dit een niet te missen opportuniteit! In 2011 werden fascinerende archeologische ontdekkingen gedaan op de site Gent-Hogeweg: grafcirkels uit de Bronstijd, een huisplattegrond uit de IJzertijd, Romeinse resten en zelfs bomkraters uit WOII. Maar hoe vertalen we deze verborgen geschiedenis van de Hogeweg op boeiende wijze voor de inwoners van Gent en omgeving?

In dit atelier zullen we complexe, ruwe wetenschappelijke bevindingen omzetten naar toegankelijke en aantrekkelijke informatie voor jong en oud: infopanelen voor op de site en een educatief pakket voor het lager onderwijs.

Heb je een vlotte pen, didactische feeling en interesse voor de oudste geschiedenis van Gent? Aarzel dan niet en schrijf je in!

Team: Arjan Zuiderhoek, Koen Verboven, Thierry Oppeneer, Matthijs Zoeter, Bram Fauconnier, Tineke Van Gassen, Joris Van Doorsselaere

Contact: koen.verboven@ugent.be

10. Geschiedenisprijs

Verborgen Geschiedenissen

Het wordt dringend tijd dat inclusie en diversiteit binnen onze opleiding wat extra in de kijker komen te staan. Hier willen we heel concreet werk van maken! We geven de piloot-editie van de eerste Geschiedenisprijs mee vorm!

Het doel van deze geschiedenisprijs is om op een laagdrempelige, inclusieve wijze jongeren kennis te laten maken met de vele facetten van geschiedenis als discipline en de meerwaarde ervan voor de brede maatschappij. Zo willen we de jongeren van alle afkomsten en achtergronden op een originele wijze laten proeven van geschiedenis. We wekken en triggeren op die manier hun interesse voor de veelzijdigheid en rijkdom van het verleden. Misschien kunnen we ze zelfs prikkelen om geschiedenis te gaan studeren? Kortom, we blazen het stoflaagje dat volgens velen op onze discipline rust het verleden in. Heel toepasselijk tijdens de Verleden Week!

Ons atelier zoekt gemotiveerde en gepassioneerde studenten die met hun redactionele en journalistieke skills, creatieve vingertoppen en/of organisatietalent de Geschiedenisprijs mee inhoud en vorm geven. Altijd al eens in de rol van een journalist willen kruipen en een micro onder enkele deskundige neuzen te drukken? Ben je digitale duizendpoot of alleskunner met een passie voor ontwerp en/of beeldvorming en een vlijmscherpe pen? Ambitie om in de toekomst de educatieve master te volgen? Ons atelier slaat de brug tussen de geschiedenisopleiding en het onderwijs!

Heb je zin om van de Geschiedenisprijs een succes te maken en op de kaart te zetten? Ben je een geboren visionair die graag meedenkt over een meerjarenplan voor de verdere ontwikkeling en uitrol van de Geschiedenisprijs?

We want you!

Team: Berber Bevernage, Sofie De Langhe, Bruno De Wever, Naïma Lafrarchi, Inge Misschaert, Joris Van Doorsselaere  

Vragen? Stuur een mailtje naar arno.bekaert@ugent.be (student) voor bijkomende info of dat laatste duwtje in de rug. Of naar naima.lafrarchi@ugent.be (medewerker).

11. Communicatie

In het atelier communicatie sta je nooit alleen, maar ga je in constante interactie met de andere ateliers. Je volgt de verhalen van je medestudenten op de voet, en door erover met hen te spreken, hun werkzaamheden en vorderingen te registreren en te communiceren aan de grotere groep, bevorder je de sociale cohesie. Je kan kiezen uit een brede waaier aan communicatiemogelijkheden: persfotografie, radio, podcasts, video’s en vlogs, verslagen en interviews ... In heel dat proces leer je omgaan met bepaalde grafische software (zoals Adobe). Je leert om verschillende en grote hoeveelheden mediatypes te verwerken en selecteren op kwaliteit. Je leert aan publiekscommunicatie doen en schaaft aan je interviewtechnieken en vaardigheden in verslaggeving. Op die manier word je in principe voor een weekje journalist van dienst. Maar je blijft ook historicus, want het duurzame eindproduct van het atelier communicatie is bestemd voor het archief: de volgende generaties van historici in spe aan de UGent zullen zich kunnen inspireren op jullie registratie van deze editie van Verleden Week. Zo maakt dit atelier van de projectweek meer dan een belevenis, het maakt er ook een stukje geschiedenis van! Waar wacht je nog op? Schrijf je in!

Team: Jos Decelle, Jeroen De Gussem, Emma Ydiers, Florian Deroo 

Contact: jedgusse.degussem@ugent.be, emma.ydiers@ugent.be (medewerkers)